Yüzde 10 artı yüzde 5 iskonto, yüzde 15 iskonto mudur?

Hayır. Ardışık iskontoda ikinci oran, ilk iskonto düşülmüş tutara uygulanır: %10+%5 toplamda %14,5 iskontoya denk gelir. Oranlar toplanmaz, çarpılarak uygulanır.

KDV iskontodan önce mi sonra mı hesaplanır?

Sonra. KDV, tüm iskontolar düşüldükten sonraki tutar (KDV matrahı) üzerinden hesaplanır. İskontosuz tutardan KDV hesaplamak müşteriden fazla KDV istemek demektir.

Mal fazlası iskontosu nedir?

"10+1" gibi, indirim yerine ürün verilen iskonto türüdür: 10 koli bedeline 11 koli teslim edilir. Parasal karşılığı 1/11 ≈ %9,09 iskontodur — %10 değil.

Excel’de iskonto nasıl hesaplanır?

İskontolu fiyat için =Fiyat*(1-Oran/100) formülü kullanılır. Örnek: A2 fiyat, B2 oran ise =A2*(1-B2/100). Ardışık iskonto için oranlar zincirlenir: =A2*(1-B2/100)*(1-C2/100).

İskonto Nasıl Hesaplanır? Formüller ve Pratik Örnekler

Q: İskonto nasıl hesaplanır?

İskonto tutarı = fiyat × iskonto oranı ÷ 100. Örnek: 2.500 TL’lik ürüne %12 iskonto = 300 TL; iskontolu fiyat 2.200 TL olur.

İskonto hesabı basit görünür — "yüzdesini düş, bitti" — ama teklif masasında dört yerde düğümlenir: ardışık iskonto, satır/genel iskonto ayrımı, mal fazlası ve KDV sırası. Dördünü de gerçek rakamlarla, teklif pratiği üzerinden çözelim; sonda Excel formülleri ve kısa bir alıştırma seti var.

Temel formül

İskonto tutarı   = Fiyat × Oran ÷ 100
İskontolu fiyat  = Fiyat − İskonto tutarı
                 = Fiyat × (1 − Oran ÷ 100)

Örnek: 2.500,00 ₺ birim fiyatlı ürüne %12 iskonto: 2.500 × 0,12 = 300,00 ₺ iskonto → 2.200,00 ₺ iskontolu fiyat.

Ters yönde de lazım olur. Müşteri "bana 2.000'e ver" dediğinde verdiğiniz iskonto:

Oran = (Liste − Satış) ÷ Liste × 100 = (2.500 − 2.000) ÷ 2.500 × 100 = %20

Bir de üçüncü yön var — iskontolu fiyattan liste fiyatına dönüş: 2.200 ₺'ye %12 iskontoyla satılan ürünün listesi 2.200 ÷ 0,88 = 2.500 ₺. Zam listesi hazırlarken bu ters hesap çok kullanılır.

Ardışık (kademeli) iskonto: %10 + %5 neden %15 değil?

Toptancının klasiği: liste fiyatı üzerinden bayi iskontosu %10, üstüne kampanya iskontosu %5. Oranlar toplanmaz; ikinci oran, ilkinden kalan tutara uygulanır.

10.000,00 ₺'lik sipariş için:

Adım	Hesap	Kalan
Liste tutarı	—	10.000,00 ₺
%10 bayi iskontosu	−1.000,00 ₺	9.000,00 ₺
%5 kampanya (9.000 üzerinden)	−450,00 ₺	8.550,00 ₺

Toplam iskonto 1.450,00 ₺ = %14,5 (yüzde 15 değil). Genel formül:

Toplam oran = 1 − (1 − o1) × (1 − o2)   →   1 − 0,90 × 0,95 = 0,145 = %14,5

Üç kademede de aynı mantık: %10+%5+%2 → 1 − 0,90×0,95×0,98 = %16,21. Müşteriyle "%17 mi %16,21 mi" tartışması yaşamamak için teklifte iskontoları adım adım, tutarlarıyla gösterin.

Satır iskontosu vs genel iskonto

Satır iskontosu tek ürüne uygulanır: pazarlık o üründe döndüyse ya da ürün kampanyadaysa.
Genel iskonto ara toplama uygulanır: sipariş büyüklüğüne verilen indirimdir (faturada "fatura altı iskonto" olarak görünür).

İkisi birlikteyse sıra: önce satır iskontoları → ara toplam → genel iskonto → KDV. Örnek:

Ürün	Tutar	Satır İsk.	Net
Salça (Teneke 18 kg) ×10	12.400,00 ₺	%5	11.780,00 ₺
Nohut (Çuval 25 kg) ×2	3.950,00 ₺	—	3.950,00 ₺
Baldo Pirinç (Koli) ×3	3.450,00 ₺	%10	3.105,00 ₺

Ara toplam 18.835,00 ₺ → genel iskonto %3 (−565,05 ₺) → 18.269,95 ₺ (KDV matrahı).

Mal fazlası iskontosu: "10+1" gerçekte yüzde kaç?

Toptan ticaretin sevilen oyunu: indirim yerine mal vermek. "10+1" kampanyasında müşteri 10 koli öder, 11 koli alır. Parasal karşılığı:

Gerçek oran = Bedava adet ÷ Toplam adet = 1 ÷ 11 ≈ %9,09

%10 değil. "5+1"de oran 1/6 ≈ %16,67'dir. Mal fazlası çoğu zaman nakit iskontodan avantajlıdır: müşteri "%10 aldım" hisseder, siz maliyetine göre ~%9 vermiş olursunuz ve fazladan ürününüz raf yer kapar. Teklifte gösterirken "10+1 (mal fazlası)" diye ayrı satır açın; birim fiyatı bozmayın.

KDV her zaman en sonda

KDV, bütün iskontolar düşüldükten sonraki tutardan — KDV matrahından — hesaplanır:

Yanlış: KDV'yi liste tutarından hesapla, sonra iskonto düş → müşteri fazla KDV öder
Doğru:  Liste − iskontolar = matrah → KDV = matrah × oran

Yukarıdaki örneği bitirelim — sepette %1 KDV'li gıda ürünleri var:

18.269,95 ₺ matrah × %1 = 182,70 ₺ KDV → genel toplam 18.452,65 ₺.

Aynı teklifte farklı KDV oranları varsa (gıda %1 + ambalaj %20 gibi), matrahı oran bazında ayrı ayrı hesaplayın; tek kalemde toplarsanız muhasebe geri döndürür. Ürün gruplarının güncel KDV oranları zaman zaman değişir; resmî liste için Gelir İdaresi Başkanlığı yayınlarını esas alın.

Excel'de iskonto formülleri

Amaç	Formül
İskontolu fiyat	`=A2*(1-B2/100)`
İskonto tutarı	`=A2*B2/100`
Ardışık iskonto	`=A2(1-B2/100)(1-C2/100)`
Verilen oranı bulma	`=(A2-D2)/A2*100`
KDV dahil (iskonto sonrası)	`=A2(1-B2/100)(1+E2/100)`

Excel'de zincirin tamamını (satır iskontosu → genel iskonto → çok oranlı KDV) kurmak mümkün ama kırılgandır; teklif formu yazısında formül setinin bakım maliyetini anlattık.

Mini alıştırma (cevaplarıyla)

4.800 ₺'lik ürüne %15 iskonto → iskontolu fiyat? 4.080,00 ₺
%20+%10 ardışık iskonto toplamda yüzde kaç? %28 (1 − 0,80×0,90)
Listesi 1.500 ₺ olan ürünü 1.275 ₺'ye verdiniz; oran? %15
"12+1" mal fazlası gerçekte yüzde kaç? %7,69 (1/13)
10.000 ₺ ara toplam, %4 genel iskonto, %20 KDV → genel toplam? 11.520,00 ₺ (9.600 + 1.920)

Beşte beş yaptıysanız masada kimse sizi hesapla köşeye sıkıştıramaz.

Bu hesabı her teklifte elle yapmamak için

20 kalemlik bir teklifte satır iskontoları + genel iskonto + farklı KDV oranları elle hesaplanınca iki şeyden biri olur: ya yarım saat gider ya da bir yerde kayar. Ücretsiz teklif formu aracımız bu zinciri (satır iskontosu → genel iskonto → KDV → toplam) doğru sırayla otomatik hesaplar. Teklifin tamamını hızlandırmak isterseniz TeklifTamam'da ürünler kataloğunuzdan fiyatıyla gelir; iskontoyu satırda ya da genelde tek alandan uygularsınız, toplamlar canlı güncellenir.

TeklifTamam, toptancılar için teklif hazırlama programıdır. Demo talep edin.

Sık sorulan sorular